Fellow Travellers

Na porno is travel het op één na meest populaire transactiedomein op internettransacties. Afgelopen jaar werd in Europa alleen al 38 miljard euro uitgegeven aan online boekingen, zo stelt het onderzoeksbureau Eye For Travel. Dat is vijftien procent van alle boekingen, waarbij Nederland met een procent of tien overigens achterblijft. Dit jaar zal dat bedrag naar een slordige 47 miljard groeien, 18% van de markt. Voor 2008 wordt een totaal van 55 miljard voorzien, 21% van de markt. Veel meer bestedingen worden echter beïnvloedt door online oriëntatie en zoekgedrag, te meer omdat veel reizigers vooraf ook op zoek gaan naar dagtrips, restaurants en accommodaties die ter plekke afgerekend worden.

Internet is belangrijk voor de reisindustrie, en travel is belangrijk voor internet. Met nieuws en technologie staat travel in de top-drie van zoekonderwerpen van internetgebruikers, constateerde het bureau Insites in een onderzoek voor het Belgische Centrum voor Informatie van de Media. Maar liefst tweederde van alle internetgebruikers zoekt weleens naar informatie over reisbestemmingen, vervoer en verblijf. In Engeland en Nederland is dat driekwart. Waar letten al die zoekers op? Bij de keus voor vervoer is prijs een belangrijke factor. De keuze van accommodatie wordt echter ook beïnvloed door locatie en kwaliteit. Prijs en merkbekendheid zijn minder relevant. Voor beoordeling van kwaliteit zijn referenties van belang. Vooral jonge welopgeleide reizigers gaan actief op zoek naar aanbevelingen van fellow travellers, en hetzelfde gedrag is in toenemende mate zichtbaar bij welstandige senioren. Volgens American Express stelt de helft van alle online hotel-bookers zijn keuze bij op grond van de reviews die door andere gasten op travelsites zijn geplaatst. Forrester schat dat percentage wat lager in, maar 33% is voor hoteleigenaars nog steeds significant.

Niet alleen die referenties maken dat websites met consumer-generated content een groeiende invloed hebben op de reisindustrie. Het gegeven dat zulke websites hoog scoren op zoekmachines sterkt hun positie in de reismarkt. Touroperators, hoteleigenaars, musea en andere bestemmingen moeten goed voor de dag komen in traveller-generated media, want digitale word-of-mouth is de beste reclame die er is. De reisindustrie is geïnteresseerd in de nieuwe mogelijkheden van Web 2.0 (niet alleen consumer-generated content maar ook het delen van foto's en video's, en de mogelijkheid tot onderlinge interactie) en heeft daarvoor zijn eigen uitdrukking bedacht: Travel 2.0.

Bootsn'all

Traveller-generated content is echterh niet nieuw. Eén van de eerste online communities was Virtual Tourist. De domeinnaam is al in 1994 geregistreerd, hoewel het daarna nog vijf jaar duurde voordat de site omgevormd werd tot een forum waar reiservaringen gedeeld konden worden. Virtual Tourist is nu één van de grotere online communities, met vijf miljoen bezoekers per maand. In Australië werd in 1999 BootsnAll opgericht, een forum dat nu een miljoen bezoekers per maand heeft. In het zelfde jaar werd in Amerika iExplore opgezet, terwijl in Nederland de digitale gemeenschap Reisweb het daglicht zag. Online communities bestaan al jaren, alleen hebben ze nu een positie bereikt die invloed heeft op reisbestedingen.

Die invloed is de grote travelsites niet ontgaan. In 2004 nam Expedia (omzet 17,2 miljard dollar in 2006) het forum Tripadvisor over, met twintig miljoen bezoekers per maand thans de grootste travel community ter wereld. Priceline (omzet 3,3 miljard dollar in 2006) lanceerde eind 2004 de online community MyTravelguide. Sabre, eigenaar van onder andere Travelocity en Lastminute.com (omzet 2,8 miljard dollar in 2006) kocht in 2005 de online travel community IgoUgo. Het bedrijf Internet Brands nam in 2006 de communities Wikitravel en World66 over, terwijl de reiszoekmachine-aanbieder Sidestep het reisforum Travelpost kocht. Begin dit jaar nam het reisbureau First Choice Holidays de online community iExplore over.

World66 was een onderneming van de Nederlanders Richard en Douwe Osinga. Ze kregen het idee in 1997 toen ze ervaringen uitwisselden met fellow backpackers in Kashgar, Oezbekistan. Drie jaar later was World66 online, mede dankzij een financiële injectie van een kwart miljoen euro van een durfinvesteerder. De onderneming kostte echter meer geld dan ze opleverde, en toen de internet-bubble barstte kochten de Osinga's hun investeerder uit om vervolgens de community in wiki-vorm opnieuw gestalte te geven. De verdere ontwikkeling werd gefinancierd met advertising. Auteurs ontvingen geen vergoeding, maar World66 stelde wel travel grants ter beschikking aan auteurs met originele ideeën. Dat werd niet door iedereen in de wiki-wereld gewaardeerd. Na het congres Wikimania waar zijn wiki-for-profit allesbehalve warm onthaald werd, verzuchtte Richard Osinga twee jaar geleden: "Soms begin je te begrijpen waarom Bill Gates de Open Source/Open Content beweging voor communisten uitmaakt."

Adrenaline Travel

World66 is een internationale community die door een Amerikaanse onderneming is overgenomen. Nederlandse investeerders zijn minder happig. De grote uitgevers, omroepen en andere bedrijven met internetactiviteiten hebben de reisgemeenschappen tot voor kort genegeerd, waarschijnlijk omdat ze in een eerdere fase hun vingers gebrand hebben. PCM Interactive Media slaagde er niet in om samen met ATP een travel portal van de grond te krijgen. Wegener heeft in 2002 even gesnuffeld aan TravelPlanet, de joint-venture van KPN en Travelunie Nederland die niet uit de steigers kwam, en probeert het nu opnieuw met ReisRadar. Een travel community is echter iets anders dan een travel portal, en dat beginnen media-ondernemingen nu te ontdekken. RTL mikt op extreme travel met zijn nieuwe website Adrenaline, die ruimte biedt aan consumer-generated content. De Volkskrant experimenteert sinds kort met een travelblog onder het label Volkskrantreizen: de hangplek voor reizigers. Sanoma heeft een nieuwe afdeling Sanoma Travel die de reiszoekmachine van Ciderhouse uit Den Bosch koppelt aan populaire titels en nieuwe websites. Zo is er nu een Ilse Reizen en de site Vakantie.nl waar reizigers beoordelingen kunnen achterlaten.

Voorspelbaar is dat grote media-ondernemingen zoals de Telegraaf Media Groep of zelfs de ANWB vroeger of later op overnamepad gaan om de eigen travel-activiteiten te versterken met reeds bestaande reisgemeenschappen. Een logische kandidaat is de voormalige Vakantiereiswijzer van Rob Driessen in Nijmegen, met meer dan 400.000 reviews de grootste reisbeoordelingsdienst van Nederland. Onder de naam Zoover wordt deze digitale gemeenschap nu uitgerold in België en Duitsland. Een blanco community die met hulp van een media-partner gevuld kan worden met reisverslagen is Travelcommunity van Receive Media in Hillegom. Voor een digitale versie van de ingezonden brievenrubriek van ANWB's Kampioen is Reisweb wellicht interessant, het reizigersforum dat jaren geleden is opgezet als zusje van Smulweb van Rob Oostveen's OLM. Na een serie fallissementen is Reisweb nu onder hoede van de hypotheekverkoper Click4sales in Baarn. De site telt duizenden reisverhalen die goed scoren bij een doelgroep van middelbare leeftijd.

Media-ondernemingen en investeerders die mikken op een wat jongere doelgroep, zouden eens kunnen kijken naar Travellerspoint. Dat is een internationale community voor backpackers met meer dan honderdduizend leden en een bereik van circa een miljoen bezoekers per maand. De site is vijf jaar geleden als forum en verzamelblog opgezet door de broers Peter en Samuel Daams, beiden fanatieke reizigers. Peter woont nu in Australië, terwijl Samuel vanuit Noorwegen opereert. Aan de blogs zijn inmiddels gidsen toegevoegd, die door hun wiki-opzet door alle deelnemers geactualiseerd kunnen worden. Travellerspoint heeft net als World66 een bod gehad van Internet Brands, maar de gebroeders Daams willen nog even op eigen kracht door.

Smerige Hotels

Naarmate de digitale reisgemeenschappen verder groeien, wordt hun belang voor de reisindustrie groter. Als negatieve recensies werkelijk een impact op boekingen beginnen te hebben, is het verleidelijk om positieve recencies te stimuleren of negatieve reviews aan te vechten. Tripadvisor publiceert bijvoorbeeld elk jaar een overzicht van de tien meest smerige hotels in Amerika en Engeland. In een recente Britse hitlijst bleken vier van de tien hotels eigendom van de onderneming Britannia Hotels. Prompt dienden zich advocaten aan die wel brood zagen in een rechtszaak over smaad. Ook komt het voor dat hoteleigenaren hun concurrenten beschimpen en zichzelf positief beschrijven op review-sites. De New York Times ontdekte vorig jaar zelfs dat sommige hoteliers gasten belonen voor postieve reviews. Precies het tegenovergestelde gebeurde met Hotel Limegrove in Londen, dat een aantal negatiece recensies op Tripadvisor meent te kunnen herleiden naar speculanten die het hotel voor een koopje wilden overnemen.

Het zijn typische forumproblemen waar alle communities last van hebben: ongewenste promotie, smaad, betweterij en broodnijd. De meeste communities zoeken een oplossing in moderatie, terwijl een aantal nieuwe initiatieven registratie verlangen van deelnemers. Ongewenste zelfpromotie kan bovendien bestreden worden als begin 2008 nieuwe Europese regelgeving van kracht wordt die bedrijfseigenaren verbiedt zichzelf voor te doen als consument. Effectiever dan regulering is echter het zelfreinigend vermogen van grote gemeenschappen. Al te positieve of negatieve recensies worden doorgaans wel gecorrigeerd door andere deelnemers. Travel communities profiteren zo van het netwerkeffect: naarmate meer mensen meedoen wordt de kwaliteit van het geheel beter.

Desalniettemin is negatieve kritiek een neveneffect van consumer-generated content. Evangelisten van Travel 2.0 die blogs, fora en foto-uploadservices aanprijzen als manier voor bedrijven en overheden om contact te houden met hun doelgroep, zullen dan ook advies moeten geven hoe om te gaan met consumer-generated discontent. De laatste trend in travel is namelijk dat bestemmingen, hotels, airlines en andere toerismediensten doorlinken naar reviews op bestaande online communities of zelf een podium bieden voor traveller-generated content.

Een grote reisonderneming die sinds een jaar actief is in dit domein is Carnival Cruises dat de website Carnival Connections openstelde voor plannenmakers en klanten die verslag willen doen van hun reis of kritiek geven. "De meeste merkeigenaren zijn bang dat er iets negatiefs wordt gemeld," lichtte Susan Kidwell van het betrokken bureau Avenue A/Razorfish toe in de vakpers. "Maar er zijn inmiddels zoveel plaatsen waar mensen negatief commentaar kwijt kunnen, dat het een illusie is te denken dat je dat kan stoppen."

Bij Starwood Hotels (Sheraton) zijn ze wat voorzichtiger. Het concern introduceerde het verzamelblog TheLobby.com waar professionele travel writers en hotelmedewerkers reistips geven, het hotel VirtualAloft in SecondLife en het forum Share Your Story op de verschillende hotel-websites. "We wilden de eerste hotelonderneming zijn met een social networking website," legde marketingbaas Chad Waetzig uit in het persbericht bij de lancering. "Er is geen andere industrie waar mond-tot-mond reclame even belangrijk is." Maar Starwood legt wel beperkingen op aan deelnemers. Zowel de reacties op de blogs als het forum worden gemodereerd. En het virtuele hotel werd na een jaartje alweer gesloten.

Cool Austria

Niet alleen hotels experimenteren met traveller-generated content; ook bestemmingen zijn in dit domein actief. Een aardig voorbeeld is Cool Austria van het Oostenrijkse Toerismebureau, een online community waar bezoekers tips kunnen doorgeven, ervaringen beschrijven en foto's tonen. De autoriteiten waren daar echter niet van gecharmeerd. "Web 2.0 betekent dat wij onze autonomie verliezen; willen we dat wel?" stelt Norbert Kenntner van het Weense Promotiebureau retorisch, en bij het Oostenrijkse EZ vragen hoge ambtenaren zich af of de beoordelingen op die website niet veel te subjectief zijn. Ook bloggers hebben kritiek, want Cool Austria stelt in zijn algemene voorwaarden dat foto's van deelnemers te gebruiken zijn voor promotionele doelen. De reacties in de toerisme-industrie zijn echter overwegend positief.

Een ander initiatief is de Australia Travel Wiki die is opgezet door de nationale toerismepromotors en American Express. Deze wiki telt reeds 256 deelnemers die niet alleen tips geven maar ook hotels en restaurants beoordelen. Nieuw-Zeeland doet iets vergelijkbaars met de campagnesite NewZeal-And in Engeland die ruimte biedt aan een blog en een link naar pagina's in MySpace. Ook het Amerikaanse kantoor van de NBTC in Nederland biedt ruimte aan consumer-generated content, in de vorm van een triplog en links naar foto's en video's die door Holland-bezoekers gemaakt zijn. Nadeel van deze lokale marketingactiviteiten is echter dat ze te marginaal zijn voor de massa en dus weinig consumer-generated content genereren.

Een voorbeeld thuis in Nederland is KLM GlobeAssistent waarmee de luchtvaartmaatschappij zijn passagiers de mogelijkheid biedt foto's van interessante bestemmingen te koppelen aan Google Earth. Leuk initiatief, want zo ontstaat een wereldkaart met foto's van favoriete restaurants, hotels en andere bezienswaardigheden. Traveller-generated guides! Aanvankelijk stelde KLM geen beperkingen aan de inzendingen. Toen echter het besef doordrong dat een wereldkaart met bestemmingen zich ook prima leent om aandacht te vragen voor de carbon footprint van reizen of een bestorming van GeenStijl-bezoekers werd aangekondigd dat foto's eerst door een redactie beoordeeld worden.

Transparantie 2.0

Redactie en moderatie van consumer-generated content: is dat nog wel Travel 2.0? In de blogosfeer lopen de meningen uiteen. Neville Hobson merkte op dat TheLobby van Starwood Hotels een hoge drempel heeft die werkelijke engagement lastig maakt, en hij daagde het hotelconcern uit om commentaar te vergemakkelijken. Daar werd binnen een week positief op gereageerd. Anil Dash van Six Apart stelt dat bedrijven terecht voorwaarden stellen aan de dialoog op hun websites, ook als ruimte geboden wordt voor consumer-generated content. Hij pleit ervoor om niet meteen alle sluizen open te zetten, maar de openheid geleidelijk op te voeren, zodat de juiste community spirit kan groeien.

Terwijl de experts discussiëren over de juiste inzet van instrumenten en de openheid van commerciële travel communities, is het wellicht ook eens zinnig om het effect van consumer-generated content op wat langere termijn te bekijken. De eerste generatie websites bestond vooral uit digitale brochures, transactiesites en initiatieven die vergelijking op prijs mogelijk maakten. De tweede generatie initiatieven voegt daar een kwalitatieve dimensie aan toe: ontelbare subjectieve bijdragen van tevreden en ontevreden consumenten. Naarmate het volume aan beoordelingen toeneemt, wordt het lastiger voor reisondernemers die een teleurstellende prestatie leveren om in business te blijven. Aanbieders die positief beoordeeld worden, zien de vraag naar hun diensten daarentegen juist toenemen.

Travel 2.0 gaat bovendien gepaard met verbeterde doorzichtigheid. Transparantie 2.0 leidt ertoe dat de focus niet alleen op prijs gericht is, maar op al die andere aspecten die voor de consument van belang zijn. Ligging aan zee, gratis internet op hotelkamers, populair bij gelijkgestemden, geschikt voor kinderrijke families of vegetariërs. Ondernemers kunnen hun aanbod zo beter differentiëren, en hun prijs afstemmen op het tevredenheidsniveau van hun klanten. Dat is positief voor de reisindustrie en voor al die andere sectoren van de economie waar Web 2.0 ongetwijfeld ook voor nieuwe transparantie gaat zorgen.

CityPicks

Consumer-generated content wordt nog veel belangrijker wanneer de gidsen gemobiliseerd worden. Mobiel internet is voor reizigers nu nog geen massaal gebruikt hulpmiddel omdat de apparatuur en de diensten niet voldoen aan de verwachtingen en de kosten van roaming in het buitenland enorm zijn. Die kosten worden nu echter naar beneden gedwongen (met helpende hand van reguleerders zoals de Europese Unie) en de technologie verbetert snel. Mobiele telefoons worden uitgerust met gps-chips en kompassen, zodat de geschikt zijn voor navigatie en location-based services. Er ontstaan navigatiediensten, mobiele gidsen en mobile social networks waarmee de reeds verzamelde kennis over hotels, restaurants en andere bestemmingen (points-of-interest) gemobiliseerd kunnen worden.

Een groep ondernemingen die met interesse deze ontwikkeling volgt, zijn de uitgevers van de klassieke reisgidsen. Uiteraard hebben die niet stil gezeten toen nieuwe ondernemingen internetgidsen ontwikkelden. De Amerikaanse uitgever Fodor's Travel (divisie van Random House) heeft een assortiment van driehonderd reisgidsen, een website en informatie voor handsets. De website is al in 1996 opgezet en bij de redactie van de gidsen wordt sindsdien rekening gehouden met de verschillende outlets. Fodor werkt samen met Expedia, in ruil voor commissie op de reizen die via de digitale gidsen verkocht worden. Voor Garmin-bezitters geeft Fodor's een mobiele gids uit, en door een samenwerking met Navteq wordt reisinformatie van Fodor's nu ook gekoppeld aan de kaarten van deze onderneming.

De gidsen van Let's Go worden gemaakt door studenten van Harvard's University en uitgegeven door St. Martin's Press. Let's Go heeft reisinformatie op zijn website, waar ook Podtours gedownload kunnen worden. De website bevat tevens een forum en blogs waar de auteurs van Let's Go persoonlijk verslag doen van hun ervaringen en updates op de gidsen publiceren. Onlangs werd bekend dat de overeenkomst met de uitgeverij per 2009 niet verlengd wordt omdat de verkoop te leiden heeft van nieuwe internet-initiatieven en gidsen zoals die van Lonely Planet. Harvard Students Agencies zoekt nu naar een alternatief.

Lonely Planet is in 1972 opgericht door het Britse stel Tony en Maureen Wheeler. Deze in Melbourne gevestigde uitgeverij beschikte in al in 1996 over een eigen bulletin board: Thorntree. Dat is uitgegroeid tot een complete online community die reviews en blogs publiceert. Via een eigen tv-kanaal kunnen reizigers bovendien eigen video-opnames delen met liefhebbers. In Sydney is een speciaal lab ingericht waar mobiele toepassingen beproefd worden. De uitgever verkoopt reeds mobiele stadsgidsen onder het label CityPicks. De ontwikkeling van online travel communities en de opkomst van mobiele gidsen kan door de oprichters echter niet goed bijgebeend worden, en daarom hebben ze vorige maand voor een slordige 150 miljoen euro het merendeel van de aandelen verkocht aan BBC Worldwide. Die gaat nu fiks investeren in digitale gidsen, user-generated guides, magazines en televisie-formats.

Ook Rough Guides staat aan de vooravond van nieuwe avonturen. Oprichter Mark Ellingham heeft zijn aandelen vijf jaar geleden al verkocht aan Penguin Books (Pearson), maar hij is nog steeds betrokken bij de uitgeverij. In een interview met het online reismagazine Gadling meldde hij: "Reisgidsen zijn waarschijnlijk de eerste uitgaven die van papier naar mobiel migreren, maar het ontbreekt nog aan de juiste readers." Rough Guides zijn al sinds 1998 als pdf gratis te downloaden via de website van de uitgeverij, maar dat heeft de verkoop van gidsen niet beïnvloed. Er is ook een online community, waarvoor Rough Guides samenwerkt met IgoUgo (thans eigendom van Sabre).

Opgezet als een uitgaansmagazine voor Londen, heeft Time Out zich sinds 1968 ontwikkeld tot een ander powerhouse in city travelling. Er bestaan reeds 75 stadsgidsen, terwijl de eigen magazines wekelijks verschijnen in Londen, New York en Chicago. De website trekt maandelijks 1,5 miljoen bezoekers die direct commentaar kunnen geven op alle reviews en reistips. Als uitgever van tijdschriften hanteert de Time Out Group een publishing-model met meer dynamiek dan de klassieke gidsenmakers, maar Time Out moet de echte slag naar consumer-generated content nog maken. Te voorzien is dan ook dat deze uitgeverij op den duur overgenomen wordt of betrokken raakt bij een joint-venture die de verzamelde stedenkennis gaat mobiliseren.

Papier of Mobiel?

In vergelijking met de internationale uitgevers leven de Nederlandse gidsenmakers nog in het stenen tijdperk. De fraaie Capitool Reisgidsen van Unieboek zijn niet verder gekomen dan een digitale brochure op internet. Gottmer Reisgidsen was er zelfs niet op tijd bij om het nl-domein voor zijn bekende Dominicus-serie te bemachtigen, terwijl de interactie met reizigers beperkt blijft tot een algemeen email-adres op de website. Uitgeverij Elmar is via-via gerelateerd aan Elmar Reizen, die een klein hoekje van zijn website heeft ingeruimd voor reiservaringen en foto's van reizigers. Als deze uitgevers niet snel toeslaan, wordt hun markt afgegraasd door reeds genoemde Nederlandse internet-initiatieven of grotere media-ondernemingen die op de Nederlandse markt expanderen in digitale reisgidsen.

De opeenvolgende ontwikkelingen in de reisgidsenmarkt hebben namelijke een behoorlijke impact op het business-model van uitgevers. Fodor's, Let's Go, Lonely Planet, Rough Guides en Time-Out stellen meer en meer kennis voor niets ter beschikking om eventuele teruglopende inkomsten uit de verkoop van drukwerk te compenseren met advertentie-inkomsten en commissie op transacties die via hun websites geïnitieerd worden. Door consumer-generated content toe te voegen aan die websites lopen de bezoekcijfers op. En als traveller-generated guides eenmaal de slag naar mobiele platforms gemaakt hebben, blijft er voor de ouderwetse gidsen waarschijnlijk slechts een nichemarkt over.

Die ommeslag naar mobiel staat nu echt voor de deur. Nokia heeft niet 5,7 miljard euro betaald voor mapmaker Navteq om gratis kaarten ter beschikking te kunnen stellen. Die investering moet terugverdiend worden met location based services, en travel guides zijn daar een perfect vehikel voor. Nokia wil reisgidsen op mobieltjes beschikbaar stellen (daarvoor werd begin dit jaar een deal gemaakt met Lonely Planet) terwijl TomTom waarschijnlijk hetzelfde voor ogen heeft voor zijn navigators. Met Google en Microsoft op de achtergrond die allebei hard werken aan mobiele software, local search en geotargetting is te voorzien dat de reismarkt spoedig te maken krijgt met een totaal nieuwe dynamiek. Consumer-generated content wordt namelijk nog interessanter door massale mobilisatie die bedrijven als Nokia, Google en Microsoft voorzien.


[KADERS]


Trayle

Oberon Medialab, het bedrijf dat is opgericht door Douwe en Richard Osinga die begin 2006 hun World66 in aan Internet Brands verkochten, werkt sinds een jaar aan een nieuwe toepassing voor fanatieke reizigers. Trayle is waarschijnlijk het best te omschrijven als een social travel network. Reizigers kunnen op Trayle hun eigen travel blog bijhouden (desgewenst met foto’s en video’s), alles gekoppeld met tags aan Microsoft’s Virtual World. Als meer gebruikers tags plaatsen op de wereldkaart, gaat Trayle op den duur ook als gids fungeren. Trayle is een prachtig instrument voor de ontwikkeling van special interest guides, maar de ontwikkeling ligt volgens Richard Osinga nu een beetje stil omdat een opdrachtgever afgehaakt is. Wie hapt toe?

===

Schmap

Vooralsnog zijn het desktop reisgidsen die Schmap produceert. Kaarten van populaire bestemmingen vol symbolen die in aparte kaders toegelicht worden. Comfortabele hotels, smakelijke restaurants, interessante terrassen en andere points-of-interest. De informatie wordt verzameld door lokale correspondenten en reizigers, hoewel Schmap ook data (en foto’s) van openbare bronnen verzamelt. Sinds maart 2006 zijn meer dan dertig miljoen Schmap Guides gedownload. "We beschikken al over enkele gidsen voor mobiele gebruikers, onder andere eentje van Amsterdam,” vertelt oprichter Paul Hallet vanuit Beijing. "Maar om Schmap geschikt te maken voor de huidige handsets zouden we eigenlijk helemaal overnieuw moeten beginnen. Pas als Javascript gebruikt kan worden, kunnen we informatierijke mobiele gidsen maken. Locatietechnologie gaat echter overal doordringen, in ons werk en in ons priveleven.” Hallet bevestigt dat Schmap zich goed leent voor special interest guides, waarbij gebruikers met een specifieke voorkeur of interesse elkaar assisteren bij het maken van reisplannen. Schmap is echter geen voorbeeld van user-generated content, want de gidsen worden gemaakt door mensen die door het bedrijf geselecteerd zijn. "We hanteren een mengeling van editorial en user-generated content. Die aanpak leent zich goed voor samenwerking met uitgevers of reisorganisaties.”

===

TFT

Travelers for Travelers bestaat pas sinds zes maanden. "Het idee voor de website is ontstaan op een reis die ik vorig jaar met mijn vriendin heb gemaakt,” vertelt Marco van de Kamp. "Wij merkten dat de dingen die we deden met locale bevolking de meest interessante ervaringen waren. De ene keer sta je met honderden Chinezen te dansen in een bar in Singapore, een andere keer wordt je door een arts meegenomen naar een speciale plek om Oerang Oetangs te kijken.” TFT is opgezet als community om low-budget reizigers te helpen aan adresjes en assistentie van behulpzame locals. "Binnen enkele maanden hebben we al een gemeenschap opgebouwd van meer dan vierduizend members uit 155 verschillende landen. Onze community is wereldwijd georiënteerd, maar wel voor een specifieke doelgroep. De meeste members zijn mensen van verschillende nationaliteiten die graag lange reizen (met een rugzak)  willen maken en de cultuur willen opsnuiven met de locals die ze ontmoeten.” TFT maakt volop gebruik van Web 2.0 technologie zoals Flickr, YouTube en Google Maps, links te leggen met Wikitravel en samen te werken met transactiesites zoals Hostelbookers. "Kleine initiatieven zoals TFT kunnen groot worden door slim samen te werken met andere kleine en grote partijen in de sector of juist erbuiten. Veel partijen kloppen bij ons aan voor samenwerking. Wij experimenteren ook al enige tijd met de mogelijkheden van mobiel internet en gaan een mobiele versie ontwikkelen voor ons platform. Het verslag van de reis die we vorig jaar gemaakt hebben, is grotendeels mobiel ontstaan. Alle verhalen getypt en foto's bewerkt op mijn mobiel in een hangmat, in een veel te drukke bus of tijdens een overnachting in een grot.”